ingang. De inwoners van Jemappes-Flénu, deelgemeente van de stad Bergen, beslissen zelf hoe een deel van het stedelijk
budget wordt besteed. Participatief budgetteren is dus een vorm van directe democratie.
Jemappes-Flénu behoort tot de minder welvarende gemeenten uit de streek. Vanuit het ‘grootstedenbeleid’ werd daarom
besloten actie te ondernemen om de lokale economie te stimuleren en de infrastructuur te verbeteren.
Het project Participatief budget moet in die context worden gezien. Dit inspraakproject geeft de inwoners de kans mee
na te denken over de ondersteunende acties vanuit het grootstedenbeleid. Ze kunnen de voorstellen van de lokale
overheid bespreken en ook zelf ideeën inbrengen.
Participatief budget werd in februari 2003 officieel gelanceerd nog voor het helemaal op punt stond. Op die manier
konden de inwoners het mee vormgeven. De medezeggenschap gold dus ook voor het inspraakproject zelf.
Om de vergaderingen beheersbaar te houden werd Jemappes ingedeeld in vier zones van 2500 inwoners en Flénu
in twee zones. In elke zone werd de inspraakformule voorgesteld en kregen de bewoners informatie over de domeinen
waarop economische stimulansen en infrastructuurverbetering mogelijk waren, met name ecotoerisme, ambachtelijke
nijverheid en sport. Snel daarna kwamen de inhoudelijke discussies op gang en dat leidde in oktober 2003 tot de
presentatie van een projectenboek met voorstellen van de inwoners. Bovendien werd eind 2003 in Bergen een
‘Dienst participatie’ opgericht. Om nog dichter bij de burger te komen, verhuisde deze dienst in 2004 naar het vroegere
gemeentehuis van Jemappes.
Intussen zette de gemeente reeds enkele projecten op touw in samenwerking met de burgers. Een vroegere mijnsite
werd natuurreservaat. Het Koninklijk Atheneum van Jemappes – een prachtig classicistisch gebouw – wordt een centrum
voor ambachtelijke kunst, als stimulans voor de artisanale productie. En op dit ogenblik investeert de gemeente in nieuwe
sportinfrastructuur. De bewoners beslisten mee over de besteding van het geld: een klimmuur, tennisbaan enz.
Het project Participatief budget heeft meer dan één positief effect. Als een gemeente precies weet wat de burgers willen,
vergroot de kans op doeltreffende investeringen. Bovendien, zo hoopt Thierry du Bois d’Enghien, hoofd van de Dienst
participatie, zullen de inwoners zich dankzij het project sterker verbonden voelen met hun gemeente en met de
bestuurspraktijk. “Daarvoor is het belangrijk ze grondig te informeren over projecten die hun dagelijks leven raken en
ze te stimuleren om hun mening te geven of zelf voorstellen te doen. We willen weten wat hun wensen zijn. We hebben
hun bij het begin dan ook gevraagd zich de stad van hun dromen voor te stellen. Zo konden we meteen ook duidelijk
maken dat het project geen klachtenbureau mocht worden. Het Participatief budget gaat verder dan de individuele
verlangens van de inwoners. De uiteindelijke beslissingen dienen het algemeen belang.”
Toch betekent dit niet dat de inwoners van Jemappes-Flénu het nu voor het zeggen hebben. “De gemeente heeft haar
rechten en plichten. Democratie is gebaseerd op representativiteit en hieraan wordt niet getornd. De gemeenteraad
heeft het laatste woord.” Maar dat neemt niet weg dat je met z’n allen samen die democratie ter harte kunt nemen.
